Με στόχο μια πιο συμπεριληπτική κοινωνία, όπου όλα τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας θα μπορούν να ζουν με αυτονομία, ασφάλεια και αξιοπρέπεια.
Η οργάνωση Proud Seniors Greece συμμετείχε στις Ομάδες Εστίασης που πραγματοποιήθηκαν στις 9, 10 και 11 Νοεμβρίου 2026, στο πλαίσιο της προετοιμασίας του Εθνικού Σχεδίου Δράσης και της Στρατηγικής για την Ενεργό και Υγιή Γήρανση στην Ελλάδα, με πρωτοβουλία της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Στις συναντήσεις συμμετείχαν οργανώσεις και φορείς που δραστηριοποιούνται σε ζητήματα γήρανσης, κοινωνικής φροντίδας, υγείας, αυτονομίας και ενεργού συμμετοχής των μεγαλύτερων ηλικιακά ατόμων.
Για την Proud Seniors Greece, η συμμετοχή σε αυτόν τον διάλογο υπήρξε ιδιαίτερα ουσιαστική. Μας έδωσε τη δυνατότητα να ανταλλάξουμε εμπειρίες και προβληματισμούς, να αναγνωρίσουμε κοινές ανάγκες και να αναζητήσουμε, μαζί με άλλους φορείς, τρόπους ώστε ο εθνικός σχεδιασμός να ανταποκρίνεται πραγματικά στην ποικιλομορφία του πληθυσμού μεγαλύτερης ηλικίας.
Κεντρική μας επιδίωξη ήταν να αναδειχθούν οι ιδιαίτερες ανάγκες των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας και να ενσωματωθεί η συμπερίληψή τους στις πολιτικές που σχεδιάζονται.
Κοινές ανάγκες, διαφορετικές εμπειρίες
Στις θεματικές ομάδες αναδείχθηκαν σημαντικά ζητήματα που επηρεάζουν την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των μεγαλύτερων ηλικιακά ατόμων:
- Η κοινωνική απομόνωση, η μοναξιά και ο ηλικιακός ρατσισμός.
- Οι αυξανόμενες ανάγκες υγείας, η πρόληψη και η πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας.
- Η ανάγκη διασύνδεσης κοινωνικών και υγειονομικών υπηρεσιών και η ανάπτυξη προσωποκεντρικής φροντίδας.
- Η προσαρμογή των κατοικιών και του αστικού περιβάλλοντος, ώστε να υποστηρίζεται η αυτόνομη και ασφαλής διαβίωση.
- Η οικονομική ασφάλεια, η ενεργός συμμετοχή, η διά βίου μάθηση και η ψηφιακή ένταξη.
- Η αντιμετώπιση των πολλαπλών διακρίσεων και ευαλωτοτήτων που βιώνουν ορισμένες ομάδες του πληθυσμού.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ερώτημα: Τι συμβαίνει όταν ένα άτομο μεγαλύτερης ηλικίας δεν διαθέτει οικογενειακό ή άλλο υποστηρικτικό περιβάλλον;
Η ύπαρξη αξιόπιστων δημόσιων μηχανισμών υποστήριξης, η αντιμετώπιση της μοναξιάς και της κατάθλιψης, η ενίσχυση της αίσθησης ασφάλειας και η δυνατότητα παραμονής στο οικείο περιβάλλον αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για μια αξιοπρεπή γήρανση.
Για τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, που ενδέχεται να αντιμετωπίζουν πρόσθετες διακρίσεις ή να μη διαθέτουν οικογενειακό δίκτυο υποστήριξης, οι πολιτικές αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
ΚΑΠΗ και Λέσχες Φιλίας: σημαντικοί θεσμοί που πρέπει να γίνουν συμπεριληπτικοί
Ένα από τα ζητήματα που επανήλθαν σε διαφορετικές θεματικές ήταν ο καθοριστικός ρόλος των ΚΑΠΗ και των Λεσχών Φιλίας.
Οι δομές αυτές αποτελούν πολύτιμους πυρήνες κοινωνικής συμμετοχής, πρόληψης, ενημέρωσης, εκπαίδευσης και ενδυνάμωσης.
Η Proud Seniors Greece θεωρεί απαραίτητο να αναπτυχθούν συστηματικές δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης τόσο των εργαζομένων όσο και των ωφελούμενων αυτών των δομών, ώστε να διαμορφωθεί ένα περιβάλλον πραγματικής αποδοχής και συμπερίληψης των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων.
Κανένα άτομο δεν πρέπει να αισθάνεται ότι χρειάζεται να αποκρύπτει την ταυτότητά του για να συμμετέχει ισότιμα στην κοινωνική ζωή.
Ψηφιακή ένταξη: κανείς να μη μένει πίσω
Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα υπήρξε η συζήτηση για τον ψηφιακό εγγραμματισμό και τις προκλήσεις που δημιουργεί η ταχύτατη εξέλιξη της τεχνολογίας.
Η εκπαίδευση των μεγαλύτερων ηλικιακά ατόμων είναι απαραίτητη, αλλά δεν αρκεί από μόνη της. Οι τεχνολογίες και οι ψηφιακές υπηρεσίες μεταβάλλονται με τέτοιους ρυθμούς, ώστε ακόμη και γνώσεις που αποκτώνται σήμερα μπορεί σύντομα να χρειάζονται ανανέωση.
Στο πλαίσιο αυτό συζητήθηκε η ιδέα ενός «Ψηφιακού Συμπαραστάτη» ή «Ψηφιακού Διαμεσολαβητή»: μιας δημόσιας υπηρεσίας, στα πρότυπα των ΚΕΠ, που θα παρέχει πρακτική βοήθεια σε άτομα τα οποία δυσκολεύονται να χρησιμοποιήσουν τις ψηφιακές υπηρεσίες ή δεν διαθέτουν κάποιο πρόσωπο εμπιστοσύνης για να τα υποστηρίξει.
Παράλληλα, αναδείχθηκε η ανάγκη για απλούστερες, περισσότερο προσβάσιμες ψηφιακές εφαρμογές σε υπηρεσίες όπως η ΑΑΔΕ, ο ΕΦΚΑ και οι τράπεζες, με δυνατότητα χρήσης ειδικά σχεδιασμένων, φιλικότερων interface.
Η τεχνολογική πρόοδος δεν μπορεί να θεωρείται κοινωνική πρόοδος όταν αποκλείει ένα μέρος της κοινωνίας.
Η καινοτομία οφείλει να σχεδιάζεται KAI με γνώμονα τις πραγματικές δυνατότητες και ανάγκες όλων των ηλικιών.
Μια κοινωνία φιλική προς όλες τις ηλικίες
Η Ενεργός και Υγιής Γήρανση δεν αφορά αποκλειστικά την υγεία ή την παράταση του προσδόκιμου ζωής. Αφορά τη δυνατότητα κάθε ανθρώπου να παραμένει ενεργό μέλος της κοινωνίας, να διατηρεί την αυτονομία του, να συμμετέχει στις αποφάσεις που τον αφορούν και να ζει χωρίς αποκλεισμούς.
Χρειαζόμαστε πόλεις φιλικές προς τις μεγαλύτερες ηλικίες, προσβάσιμους δημόσιους χώρους, συμπεριληπτικές κοινωνικές δομές, αποτελεσματικές υπηρεσίες φροντίδας και πολιτικές που λαμβάνουν υπόψη τις διαφορετικές διαδρομές ζωής.
Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό πρόγραμμα, με συγκεκριμένους άξονες προτεραιότητας, δράσεις, χρηματοδότηση και μετρήσιμους στόχους.
Πιστεύουμε ότι ο διάλογος που πραγματοποιήθηκε αποτελεί ένα χρήσιμο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση και ότι η συμμετοχή οργανώσεων με διαφορετικές εμπειρίες και πεδία δράσης μπορεί να συμβάλει σε έναν περισσότερο αντιπροσωπευτικό και συμπεριληπτικό σχεδιασμό.
Την Proud Seniors Greece εκπροσώπησαν στις Ομάδες Εστίασης ο Δημήτρης Καλαντζής και η Άννα Παναγιώτου.
Η οργάνωσή μας παραμένει ανοιχτή σε συνεργασίες με δημόσιους φορείς, θεσμούς, επιστημονικούς και κοινωνικούς οργανισμούς και συλλογικότητες που εργάζονται για τη βελτίωση της ζωής των μεγαλύτερων ηλικιακά ατόμων.
Θα συνεχίσουμε να συμβάλλουμε στον δημόσιο διάλογο, επιδιώκοντας οι ανάγκες και οι εμπειρίες των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας να αποκτήσουν τη θέση που τους αναλογεί στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των δημόσιων πολιτικών.
Γιατί η αξιοπρεπής, ενεργός και υγιής γήρανση είναι δικαίωμα όλων. Χωρίς εξαιρέσεις.
